Wybór odpowiedniego kabla Ethernet (LAN) do domowej sieci internetowej zależy od prędkości łącza, długości połączenia, środowiska instalacji i planów na przyszłość. Dla większości gospodarstw domowych wystarczy kategoria Cat 5e lub Cat 6, zapewniająca stabilne 1 Gb/s, ale przy światłowodzie powyżej 1 Gb/s lub dłuższych dystansach polecamy Cat 6a.
- Podstawowe pojęcia – czym jest kabel Ethernet i dlaczego warto go użyć?
- Kategorie kabli Ethernet – porównanie parametrów
- Rodzaje ekranowania – UTP vs. FTP/STP/S‑FTP
- Jaki kabel do Twojego przypadku? Dopasuj do potrzeb
- Długość kabla a wydajność
- Instrukcja instalacji kabla LAN w domu (krok po kroku)
- Polecane modele i ranking 2026 (na podstawie testów)
Podstawowe pojęcia – czym jest kabel Ethernet i dlaczego warto go użyć?
Kabel Ethernet (zwany też LAN lub skrętką) to przewód miedziany typu skrętka, który transmituje sygnał internetowy bezpośrednio między routerem a urządzeniem (komputer, TV, konsola). Jest znacznie stabilniejszy niż Wi‑Fi – zapewnia niższe opóźnienia, wyższą prędkość i odporność na zakłócenia, co jest kluczowe w grach online, streamingu 4K czy pracy zdalnej.
Zalety kabla LAN w domu:
- stałe prędkości – do pełnych 1–10 Gb/s bez strat;
- niskie opóźnienia – idealne dla graczy;
- bezpieczeństwo – mniej podatny na ingerencję niż bezprzewodowe połączenia;
- przyszłościowość – inwestycja na lata, gdy operatorzy oferują światłowód 10 Gb/s.
W 2026 roku standardem w Polsce jest 1 Gb/s, ale oferty 2,5–10 Gb/s stają się powszechne – dlatego instalacja przewodu teraz oszczędzi problemy później.
Kategorie kabli Ethernet – porównanie parametrów
Kable dzielą się na kategorie (Cat), które określają prędkość, częstotliwość i odporność na zakłócenia. Wyższa kategoria zwykle oznacza lepsze parametry transmisyjne i często solidniejsze ekranowanie. Oto kluczowe cechy dla domu:
| Kategoria | Maks. prędkość | Częstotliwość | Dystans dla maks. prędkości | Polecane do | Grubość żył | Cena (orientacyjna za 10 m) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Cat 5e | 1 Gb/s | 100 MHz | 100 m | Podstawowy internet do 1 Gb/s, krótkie dystanse (do 20 m) | 0,51 mm | Niska (20–30 zł) |
| Cat 6 | 10 Gb/s (do 55 m), 1 Gb/s (100 m) | 250 MHz | 55 m dla 10 Gb/s | Domowy 1 Gb/s, gry, dłuższe trasy (do 50 m) | 0,585 mm | Średnia (30–50 zł) |
| Cat 6a | 10 Gb/s | 500 MHz | 100 m | Przyszłościowe instalacje 10 Gb/s, zakłócone środowiska | 0,585 mm | Średnia/wysoka (40–70 zł) |
| Cat 7 | 10 Gb/s | 600 MHz | 100 m | Profesjonalne, silne ekranowanie | Grubsza | Wysoka (50–80 zł) |
| Cat 8 | 40 Gb/s | 2000 MHz | 30 m | Serwery, centra danych (nie do domu) | Bardzo gruba | Bardzo wysoka |
Kluczowe wnioski: Cat 5e nadal wystarcza dla większości domów, ale Cat 6 to optymalny wybór – stabilny, opłacalny i umożliwia 10 Gb/s do ok. 55 m, a dla dłuższych odcinków lub większego hałasu elektromagnetycznego warto wybrać Cat 6a.
Uwaga: Oznaczenia „Cat 7 RJ45” w produktach konsumenckich bywają marketingowe – oficjalne instalacje Cat 7 stosują inne złącza (GG45/Tera). Do domowych zastosowań Cat 6a z RJ45 zwykle zapewnia najlepszy stosunek ceny do osiągów.
Rodzaje ekranowania – UTP vs. FTP/STP/S‑FTP
Ekranowanie chroni przed zakłóceniami z urządzeń elektrycznych (lodówka, mikrofala, przewody zasilające). Oto najpopularniejsze typy:
- UTP (skrętka nieekranowana) – elastyczny, najtańszy; do czystych środowisk domowych;
- FTP/STP (skrętka ekranowana folią/oplotem) – dodatkowa folia aluminiowa i/lub oplot; lepszy wybór do bloków i tras blisko kabli zasilających;
- S‑FTP (skrętka z podwójnym ekranem) – ekranowanie każdej pary + wspólny ekran; najlepsze do hałaśliwych miejsc, np. szafy z routerami Wi‑Fi.
Rekomendacja: UTP do ok. 20 m w domowym, „czystym” środowisku; FTP/S‑FTP dla dłuższych tras lub budynków wielorodzinnych.
Jaki kabel do Twojego przypadku? Dopasuj do potrzeb
1. Podstawowy internet (do 1 Gb/s, np. Orange, Netia, Play)
Dla tego scenariusza polecamy:
- wybór – Cat 5e lub Cat 6 UTP;
- dystans – 10–20 m: Cat 5e w zupełności wystarczy;
- przykłady – Solarix Cat 5e do TV/konsoli, krótkie łącza w mieszkaniu.
2. Szybki światłowód (1–2,5 Gb/s, np. Play, Netia)
Wybierz Cat 6 UTP dla odcinków do ok. 50 m; przy dłuższych trasach lub większych zakłóceniach postaw na Cat 6a (FTP/S‑FTP) dla pewnych 2,5–10 Gb/s.
3. Przyszłościowa instalacja (10 Gb/s, gaming, NAS)
Najpewniejszym wyborem będzie Cat 6a (S/FTP) – podwójne ekranowanie i pełne 10 Gb/s do 100 m. Cat 7 bywa zbędny i mniej kompatybilny w domach.
4. Specyficzne scenariusze
W nietypowych warunkach sprawdzą się:
- bloki wielomieszkaniowe (internet zbiorczy) – Cat 6 FTP/F‑UTP dla większej odporności na zakłócenia;
- internet radiowy z anteny – ekranowany, żelowany Cat 6 (np. do elewacji/zewnętrznie);
- PoE (zasilanie kamer IP) – Cat 6 lub wyższa, przewodnik CU (miedź), unikaj CCA;
- krótkie połączenia (patchcordy) – np. Hama Cat 6a 0,25–3 m.
Uwaga na CCA vs. CU: CU (czysta miedź) przewodzi lepiej i trzyma parametry na dystansie; CCA (aluminium powlekane miedzią) jest tańsze, ale pogarsza osiągi i PoE. Do domu wybieraj CU.
Długość kabla a wydajność
Dobór kategorii względem dystansu wygląda następująco:
| Dystans w domu | Zalecana kategoria | Uwagi |
|---|---|---|
| Do 20 m | Cat 5e/Cat 6 UTP | Pełna prędkość bez strat |
| 20–50 m | Cat 6/Cat 6a (FTP) | Wysoka stabilność przy 1–10 Gb/s |
| Ponad 50 m | Cat 6a/Cat 7 | Ekranowanie zalecane |
Maksymalna zalecana długość jednego odcinka LAN to 100 m – powyżej tego dystansu stosuj dodatkowy switch lub przejdź na światłowód.
Instrukcja instalacji kabla LAN w domu (krok po kroku)
Instalacja jest prosta i możliwa do wykonania samodzielnie – przydadzą się zaciskarka RJ45 i prosty tester.
Co potrzebujesz
Przygotuj następujące akcesoria:
- kabel (np. Cat 6 UTP, 20–50 m na bębnie),
- złącza RJ45 (8 szt.),
- kombinerki zaciskowe + nożyk,
- tester kabla (ok. 30 zł),
- taśma oraz kanały maskujące do estetycznego prowadzenia przewodu.
Kroki instalacji
Postępuj zgodnie z tymi krokami:
- Zmierz trasę – od routera do gniazdka/komputera; unikaj ostrych zakrętów (<90°);
- Przytnij kabel – odetnij z zapasem ~10 cm; ściągnij ok. 5 cm izolacji zewnętrznej;
- Uporządkuj żyły – standard T568B: pomarańczowo-biały, pomarańczowy, zielono-biały, niebieski, niebiesko-biały, zielony, brązowo-biały, brązowy; zachowaj skręcenie par do końca;
- Wciśnij do złącza RJ45 – żyły prosto, do oporu; zaciśnij narzędziem;
- Podłącz i przetestuj – wtyk do routera/PC; tester sprawdzi ciągłość i kolejność żył;
- Schowaj estetycznie – użyj kanałów ściennych lub poprowadź pod tynkiem.
Czas: 30–60 min. Koszt: 50–150 zł. Jeśli efekt będzie nieestetyczny, rozważ gotowe patchcordy.
Unikaj typowych potknięć:
- zły standard zaciskania (T568A/B) – różne standardy po obu stronach obniżają jakość lub zrywają link;
- uszkodzone lub nadmiernie wyprostowane żyły – łamliwe przewodniki pogarszają parametry;
- brak testu po instalacji – nie wykryjesz od razu błędów w kolejności żył.
Polecane modele i ranking 2026 (na podstawie testów)
Sprawdzone propozycje na różne budżety:
- Najlepszy uniwersalny – Hama Cat 6a S/FTP 0,25–5 m – podwójne ekranowanie, 10 Gb/s;
- Budżetowy do domu – Solarix Cat 6 CU – gigabitowy LAN/PoE;
- Do bloków – Lanberg LCU6‑12CU Cat 6 F/UTP – stabilny transfer w środowisku z zakłóceniami;
- Premium – Baseus Cat 7 – mocne ekranowanie, 10 Gb/s.
Aktualne ceny i dostępność sprawdzisz w porównywarkach (np. MediaMarkt, Skąpiec).