Wyłudzenie pieniędzy przez internet to poważne przestępstwo i wymaga natychmiastowej reakcji. Najpierw zablokuj dalsze transakcje i zgłoś sprawę do banku, a następnie do policji, CERT Polska lub innych organów – to realnie zwiększa szanse na odzyskanie środków i ukaranie sprawcy.

Dlaczego szybka reakcja jest kluczowa?

Gdy padniesz ofiarą oszusta internetowego, liczy się czas. Natychmiastowe zgłoszenie pozwala:

  • zablokować konto i zastrzec PESEL, by uniknąć dalszych strat,
  • bankowi sprawdzić transakcję i ewentualnie zwrócić pieniądze w przypadku nieautoryzowanej operacji,
  • organom ścigania zebrać dowody i działać, zanim ślad po oszuście zniknie.

Przed zgłoszeniem przygotuj komplet materiałów – to przyspieszy i ułatwi postępowanie:

  • zrzuty ekranu (fałszywe strony, wiadomości),
  • kopie e‑maili i SMS‑ów,
  • potwierdzenia przelewów i historii transakcji,
  • nagrania rozmów (jeśli są zgodne z prawem).

Krok 1 – działania natychmiastowe: zabezpiecz się

Aby ograniczyć szkody i zabezpieczyć środki, wykonaj kolejno te kroki:

  1. Skontaktuj się z bankiem – niezwłocznie zgłoś reklamację jako nieautoryzowaną transakcję; bank musi przeanalizować operację i zwrócić środki, jeśli była nieautoryzowana;
  2. Zastrzeż PESEL – zrób to w aplikacji mObywatel, przez gov.pl lub w urzędzie gminy/banku;
  3. Zmień hasła – w pierwszej kolejności do bankowości, e‑maila i kluczowych kont online;
  4. Sprawdź konto – monitoruj historię i limity, rozważ czasowe obniżenie limitów oraz wypłatę części gotówki.

Gdzie i jak zgłosić wyłudzenie – pełna lista instytucji z instrukcjami

1. Policja lub prokuratura – na każde przestępstwo związane z wyłudzeniem pieniędzy

Kiedy zgłosić? Zawsze, gdy doszło do straty finansowej, wyłudzenia danych lub gróźb. To podstawa wszczęcia postępowania karnego.

Wybierz najwygodniejszy sposób zgłoszenia:

  • online – wejdź na gov.pl/web/gov/zglos-przestepstwo i opisz zdarzenie, dołączając dowody; zgłoszenie trafi do prokuratury lub policji;
  • osobiście – udaj się na najbliższy komisariat lub do prokuratury; zabierz dowód osobisty i zebrane dowody;
  • przez ePUAP – jeśli masz Profil Zaufany;
  • telefon – numer 112 w nagłych wypadkach lub bezpośrednio do wybranej jednostki.

Podczas zgłaszania przygotuj następujące informacje:

  • opis zdarzenia: kiedy, jak i gdzie doszło do wyłudzenia,
  • dane sprawcy (jeśli znane): numer konta, linki, adresy e‑mail, numer telefonu,
  • twoje dane kontaktowe,
  • dowody: screeny, potwierdzenia przelewów, korespondencja.

Policja wymaga danych osobowych zgłaszającego, jednak na wniosek może zachować poufność.

2. CERT Polska (NASK) – phishing, fałszywe strony i inne cyberincydenty

Kiedy zgłosić? Przy podejrzanych SMS‑ach, e‑mailach, linkach, fałszywych sklepach, złośliwym oprogramowaniu – nawet jeśli nie doszło do straty finansowej. CERT szybko reaguje na cyberzagrożenia i blokuje szkodliwe treści.

Sposoby zgłoszenia – wybierz najwygodniejszy kanał:

  • Formularz online – incydent.cert.pl; najszybsza ścieżka dla osób prywatnych;
  • SMS – wyślij podejrzaną wiadomość na numer 8080;
  • E‑mail – prześlij na adres [email protected];
  • Poczta tradycyjna – zgłoszenie pisemne na adres NASK PIB;
  • Aplikacja mObywatel – od 08.2024 w sekcji „Bezpiecznie w sieci”; potwierdź tożsamość mDowodem i wyślij zgłoszenie.

Jeśli wybierasz formularz online, postępuj tak:

  1. Wybierz opcję „Osoba fizyczna/inne podmioty”.
  2. Wskaż kategorię (np. phishing, wyłudzenie danych).
  3. Opisz incydent i podaj szczegóły (numery, linki, adresy).
  4. Załącz dowody (screeny, pliki).
  5. Potwierdź wymagane zgody i wyślij.

Zgłoszenie do CERT można wysłać anonimowo. Dodatkowo możesz zgłaszać złośliwe domeny bezpośrednio przez formularz na incydent.cert.pl.

3. Bank – odzyskanie pieniędzy

Kiedy? Natychmiast po zauważeniu wyłudzenia złóż reklamację jako nieautoryzowaną transakcję. Skorzystaj z infolinii lub aplikacji bankowej i postępuj zgodnie z instrukcjami doradcy. Bank ma obowiązek przeanalizować sprawę i – jeśli operacja była nieautoryzowana – zwrócić środki.

4. UOKiK – masowe oszustwa i nieuczciwe praktyki rynkowe

Kiedy? Gdy masz do czynienia z fałszywymi sklepami, wprowadzającą w błąd sprzedażą lub innymi praktykami konsumenckimi.

Możesz zgłosić sprawę w jeden z poniższych sposobów:

  • online – formularz kontaktowy na uokik.gov.pl;
  • telefon – infolinia konsumencka: 801 440 220;
  • anonimowo – bez podawania danych osobowych, jeśli wolisz.

5. Inne platformy i operatorzy

Jeśli do wyłudzenia doszło poza bankiem, pamiętaj o zgłoszeniu także do odpowiednich serwisów:

  • portfele kryptowalut i pośrednicy płatności – zgłoś incydent na ich stronach, podając adres portfela i identyfikatory transakcji;
  • platformy handlowe (np. OLX, Allegro) – zgłoś sprzedawcę/oszusta bezpośrednio w systemie platformy;
  • operator sieci/numery telefonów oszustów – zgłoś do CERT Polska lub policji w celu blokady i działań śledczych.

Czy można zgłosić anonimowo?

Tak – w CERT Polska, UOKiK oraz u wielu operatorów można zgłaszać incydenty anonimowo. W przypadku policji wymagane są dane osobowe, jednak na wniosek mogą one pozostać niejawne dla stron postępowania.

Szanse na odzyskanie pieniędzy – realne wskazówki

Poniższe wskazówki pomogą zwiększyć skuteczność działań:

  • Bank – wysokie szanse przy szybkiej reklamacji (na dochodzenie roszczeń względem nieautoryzowanych transakcji jest co do zasady do 13 miesięcy);
  • Policja – odzyskanie środków możliwe, jeśli sprawca zostanie namierzony, a środki nie zostały wypłacone lub przelane dalej;
  • zbieraj wszystkie dane – numer konta odbiorcy, ID transakcji, korespondencję, linki i zrzuty ekranu;
  • statystyki – w 2024 r. wiele zgłoszeń kończy się odzyskaniem części środków dzięki szybkim blokadom i współpracy służb (skuteczność zależy od konkretnej sprawy).

Poniżej porównanie najważniejszych ścieżek zgłoszeń:

Instytucja Co zgłaszać Anonimowo? Najszybszy sposób
Policja / Prokuratura wyłudzenie pieniędzy, kradzież danych osobowych nie (poufność na wniosek) gov.pl/web/gov/zglos-przestepstwo
CERT Polska phishing, podejrzane SMS‑y i linki, fałszywe sklepy tak incydent.cert.pl
Bank nieautoryzowane transakcje nie infolinia lub aplikacja bankowa
UOKiK fałszywe sklepy, nieuczciwe praktyki tak uokik.gov.pl / 801 440 220

Jak uniknąć wyłudzeń w przyszłości?

Te nawyki znacząco zmniejszą ryzyko oszustwa:

  • nie klikaj podejrzanych linków – sprawdzaj je np. na VirusTotal.com,
  • używaj 2FA (uwierzytelnianie dwuskładnikowe) i aktualnego antywirusa,
  • weryfikuj nadawców – banki nie proszą o dane logowania przez SMS lub e‑mail,
  • korzystaj z BIK i alertów PESEL.

Co jeśli zgłoszenie nie przynosi efektu?

Monitoruj sprawę w jednostce prowadzącej lub przez oficjalne kanały informacyjne policji. Jeśli reklamacja w banku zostanie odrzucona, zwróć się do Rzecznika Finansowego lub skorzystaj z pomocy kancelarii specjalizującej się w cyberprzestępczości.

Poradnik opiera się na aktualnych procedurach z lat 2024–2026. W razie wątpliwości dzwoń na 112 lub 801 440 220. Działaj szybko – każda minuta zwiększa szansę na odzyskanie środków.