Jak zastrzec dowód osobisty przez internet?

Zastrzeżenie dowodu osobistego online to szybki i bezpieczny sposób na ochronę przed nieautoryzowanym użyciem dokumentu w razie kradzieży, zgubienia lub podejrzenia utraty.

W Polsce dostępne są dwie główne metody: unieważnienie dowodu w Rejestrze Dowodów Osobistych (przez gov.pl lub mObywatel) oraz zastrzeżenie w Systemie Dokumentów Zastrzeżonych (SDZ) Związku Banków Polskich (np. przez BIK, banki lub mObywatel). Unieważnienie jest nieodwracalne i wymaga wyrobienia nowego dokumentu, a zawieszenie e-dowodu działa tymczasowo przez 14 dni.

W tym poradniku znajdziesz wszystkie opcje online wraz z instrukcjami, wymaganiami i ostrzeżeniami. Do uwierzytelnienia użyjesz Profilu Zaufanego (PZ), e‑podpisu lub aplikacji mObywatel. Działaj natychmiast – zastrzeżenie blokuje dowód w urzędach i bankach.

1. Kiedy i dlaczego zastrzec dowód online?

W szczególności zastrzeż dowód, gdy:

• zgubiłeś dokument lub został skradziony – uniemożliwisz rejestrację na cudzy rachunek, kredyt czy kartę SIM;
• podejrzewasz kradzież tożsamości – szybkie działanie chroni przed oszustwami;
• chcesz tymczasowo zablokować e-dowód – np. przy zgubie, z opcją cofnięcia po odzyskaniu.

Poniżej znajdziesz kluczowe różnice między dostępnymi metodami:

Metoda	Efekt	Odwracalność	Dla kogo?
Unieważnienie w Rejestrze Dowodów Osobistych	Dowód traci ważność na zawsze w urzędach i bankach.	Nieodwracalne – potrzebny nowy dowód.	Wszyscy posiadacze dowodu (zawieszenie tylko dla e‑dowodów wydanych po 4.03.2019).
Zawieszenie e‑dowodu	Tymczasowa blokada na 14 dni (po tym czasie brak cofnięcia = unieważnienie).	Odwracalne w ciągu 14 dni. Tylko e‑dowody po 4.03.2019.	Posiadacze e‑dowodów wydanych po 4.03.2019.
Zastrzeżenie w SDZ (banki)	Blokada w bankach i instytucjach finansowych.	Trwałe, ale nie unieważnia w urzędach.	Wszyscy, bez ograniczeń.

Uwaga: zastrzeżenie w bankach (SDZ) nie blokuje dowodu w urzędach – dla pełnej ochrony połącz metody.

2. Co przygotować przed zastrzeżeniem?

Przed rozpoczęciem przygotuj:

• Profil Zaufany (PZ) – załóż przez bankowość elektroniczną, mObywatel lub w punkcie potwierdzającym (jeśli jeszcze nie masz);
• e‑podpis kwalifikowany lub podpis z e‑dowodu – opcjonalnie, jako alternatywa dla PZ;
• aplikację mObywatel – dla szybkiego logowania i dostępu do usług;
• numer i serię dowodu – opcjonalnie, ale przyspiesza identyfikację;
• inny dokument tożsamości (np. paszport) – przydatny w kontaktach z urzędem.

Proces jest bezpłatny i natychmiastowy – status zmienia się w rejestrach w kilka sekund.

3. Metoda 1 – unieważnienie dowodu w Rejestrze Dowodów Osobistych (gov.pl)

Ta opcja trwale unieważnia dowód we wszystkich instytucjach i jest najlepsza w razie kradzieży.

Krok po kroku:

1. Wejdź na stronę: Zgłoś utratę lub uszkodzenie swojego dowodu osobistego (adres: www.gov.pl/web/gov/zglos-utrate-lub-uszkodzenie-swojego-dowodu-osobistego-uniewaznij-dowod).
2. Wybierz opcję „Wyślij zgłoszenie” lub „Unieważnij dowód”.
3. Zaloguj się Profilem Zaufanym (przez bank, mObywatel lub e‑dowód).
4. Wskaż urząd, który wydał dowód.
5. Potwierdź unieważnienie kodem SMS z PZ.
6. Gotowe! Status zmienia się natychmiast, a potwierdzenie otrzymasz online.

Czas: natychmiastowy.

Po unieważnieniu: złóż wniosek o nowy dowód online (ePUAP) lub w urzędzie.

4. Metoda 2 – zawieszenie lub cofnięcie zawieszenia e‑dowodu (dla e‑dowodów po 4.03.2019)

Tylko dla e‑dowodów z warstwą elektroniczną. Zawieszenie blokuje dowód na 14 dni – cofnij je od razu po odzyskaniu dokumentu, inaczej dojdzie do automatycznego unieważnienia.

Krok po kroku (zawieszenie):

1. Wejdź na stronę: Zgłoś lub cofnij zawieszenie swojego e‑dowodu (adres: www.gov.pl/web/gov/zglos-zawieszenie-lub-cofnij-zawieszenie-swojego-e-dowodu).
2. Zaloguj się Profilem Zaufanym.
3. Odpowiedz na pytanie „Czy chcesz zawiesić swój e‑dowód?” (jeśli dokument jest ważny).
4. Kliknij „Zawieś e‑dowód” – status zmienia się od razu.

Cofnięcie zawieszenia:

1. Wejdź na tę samą stronę i zaloguj się.
2. Wybierz „Cofnij zawieszenie e‑dowodu”.
3. Potwierdź – dowód ponownie staje się ważny natychmiast.

Krytyczne ostrzeżenie: jeśli nie cofniesz zawieszenia w ciągu 14 dni, e‑dowód zostanie unieważniony na stałe – konieczny będzie nowy dokument.

Operację możesz wykonać także w urzędzie gminy (z paszportem).

5. Metoda 3 – zastrzeżenie w Systemie Dokumentów Zastrzeżonych (SDZ) – ochrona w bankach

Blokuje wykorzystanie dowodu w bankach, SKOK‑ach i firmach pożyczkowych. Nie unieważnia dokumentu w urzędach, ale wpis w SDZ jest trwały.

Opcje online:

• Przez BIK – dostęp dla wszystkich po zalogowaniu na konto w serwisie BIK;
• Przez bank – w bankowości elektronicznej (np. iPKO, Pekao) wybierz „Zastrzeżenie dokumentu”;
• Przez mObywatel – najszybsza ścieżka bezpośrednio z aplikacji.

Instrukcje: BIK

1. Zaloguj się na bik.pl.
2. Przejdź do „Moje dane” > „Zastrzeż dokument”.
3. Potwierdź – informacja trafia do SDZ natychmiast.

Instrukcje: mObywatel

1. Otwórz aplikację mObywatel (z aktywnym PZ).
2. Wybierz funkcję „Zastrzeżenie dokumentu w SDZ”.
3. Potwierdź – wpis automatycznie pojawi się w systemie ZBP.

Jeśli nie masz dostępu do internetu, skorzystaj z infolinii bankowej: +48 828 828 828 (dla klientów banków).

6. Dodatkowe wskazówki i błędy do uniknięcia

Stosuj poniższe dobre praktyki, aby zwiększyć bezpieczeństwo:

• po zastrzeżeniu – powiadom banki osobno, jeśli nie użyłeś SDZ;
• odzyskałeś dowód? tylko zawieszenie e‑dowodu da się cofnąć – unieważnienia nie przywrócisz;
• brak PZ? załóż w kilka minut przez bank (np. PKO, mBank);
• problemy techniczne? sprawdź status na gov.pl lub w mObywatel; w razie awarii zgłoś się do urzędu gminy;
• bezpieczeństwo – korzystaj wyłącznie z oficjalnych serwisów: gov.pl, bik.pl, mobywatel.gov.pl; nie podawaj danych w podejrzanych miejscach;
• podstawa prawna – ustawa o dowodach osobistych; procesy elektroniczne odbywają się w oparciu o PESEL i RDO.

7. Co zrobić po zastrzeżeniu?

Po zastrzeżeniu wykonaj te działania:

1. Złóż wniosek o nowy dowód (online przez ePUAP lub w urzędzie).
2. Monitoruj rachunki bankowe i historię w BIK pod kątem podejrzanych aktywności.
3. Korzystaj z aplikacji mObywatel jako tymczasowego dokumentu cyfrowego.
4. Sprawdź dodatkowe informacje: edowod.gov.pl, dokumentyzastrzezone.pl.

Działaj szybko – zastrzeżenie online to Twoja pierwsza linia obrony przed kradzieżą tożsamości. Jeśli masz starszy dowód (przed 2019 r.), skup się na unieważnieniu i wpisie w SDZ. W razie wątpliwości zadzwoń na infolinię gov.pl: 222 500 115.