Internet nie narodził się z dnia na dzień – to efekt dekad badań, współpracy i inżynierskich przełomów. Jego korzenie sięgają lat 60. XX wieku, kiedy w Stanach Zjednoczonych rozpoczęto prace nad odporną na awarie siecią komputerową finansowaną przez Departament Obrony. 29 października 1969 roku na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles (UCLA) zestawiono pierwsze połączenie w ramach sieci ARPANET – przodka współczesnego Internetu.
- Wczesne koncepcje – lata 60. XX wieku: fundamenty sieci pakietowej
- Lata 70. – protokoły i pierwsza poczta elektroniczna
- Lata 80. – standaryzacja i ekspansja
- World Wide Web – rewolucja hipertekstu (lata 90.)
- Tabela kluczowych dat w historii Internetu
- Historia Internetu w Polsce – od 1990 roku
- Jak Internet zmienił świat – kluczowe innowacje i wskazówki
W tym poradniku prześledzisz chronologiczny rozwój Internetu – od koncepcji teoretycznych po erę World Wide Web. Poznasz kluczowe wydarzenia, wynalazców i technologie, które ukształtowały sieć, jaką znamy dzisiaj. Na końcu znajdziesz także sekcję poświęconą historii Internetu w Polsce.
Wczesne koncepcje – lata 60. XX wieku: fundamenty sieci pakietowej
Pomysł globalnej sieci komputerów narodził się w kontekście zimnej wojny. W 1960 roku J.C.R. Licklider opisał wizję połączonych komputerów, a w 1961 roku Leonard Kleinrock sformułował teorie przesyłania danych w pakietach – podstawę działania dzisiejszego Internetu.
W 1962 roku Paul Baran (RAND Corporation) opracował koncepcję rozproszonej sieci bez centralnego punktu sterowania, odpornej na awarie i ataki. W 1968 roku ARPA (obecnie DARPA) zleciła budowę prototypu takiej sieci.
ARPANET – narodziny sieci (1969)
29 października 1969 roku zestawiono historyczne połączenie między UCLA a Stanford Research Institute (SRI). Próba zalogowania zakończyła się po dwóch literach, co przeszło do historii jako pierwszy przesył danych w ARPANET. Słowo, które wtedy wysłano, brzmiało:
LO
ARPANET już od początku działał bez centralnego serwera, dzięki czemu wykazywał wysoką odporność na awarie. Do końca 1969 roku działały cztery węzły w USA (UCLA, SRI, UCSB, Uniwersytet Utah).
Lata 70. – protokoły i pierwsza poczta elektroniczna
W 1971 roku Ray Tomlinson wysłał pierwszego e-maila w ARPANET, wprowadzając znak „@” do adresów. Rok później sieć zademonstrowano publicznie, a do 1973 roku obejmowała już około 40 węzłów.
Przełom nastąpił w 1974 roku, gdy Vinton Cerf i Robert Kahn zaproponowali TCP/IP – standard łączący różne sieci. W 1979 roku powstał Usenet, protoplasta forów internetowych i mediów społecznościowych.
Lata 80. – standaryzacja i ekspansja
W 1983 roku Paul Mockapetris opracował DNS (Domain Name System), który łączy numery IP z czytelnymi nazwami domen (np. „google.com”). W tym samym roku ARPANET przeszedł na TCP/IP, a słowo „Internet” zaczęło oznaczać sieć sieci.
W 1982 roku TCP/IP stał się standardem Departamentu Obrony USA. Rozwijały się równolegle inne sieci (m.in. BITNET, CompuServe), a w Europie już w 1982 roku ruszyła EUnet z usługami poczty i Usenetu.
W 1988 roku Robert Morris uruchomił pierwszego robaka internetowego (Morris Worm), co zapoczątkowało erę poważnych dyskusji o bezpieczeństwie i rozwój rozwiązań takich jak firewalle.
World Wide Web – rewolucja hipertekstu (lata 90.)
Najważniejsze kroki, które uczyniły Internet medium masowym i wizualnym:
- 1989 – Tim Berners-Lee w CERN zaproponował koncepcję World Wide Web jako sieci dokumentów hipertekstowych;
- 1990 – powstały pierwsze wersje HTML, URL i HTTP, uruchomiono pierwszy serwer WWW;
- 1991 – WWW udostępniono publicznie; zniesiono ograniczenia NSF dla komercyjnego użytku sieci;
- 1993 – Matthew Gray stworzył WWW Wanderer i indeks Wandex – jedne z pierwszych robotów i wyszukiwarek sieciowych;
- 1993 – NCSA Mosaic spopularyzował graficzną przeglądarkę WWW;
- 1994 – powstał Netscape Navigator, który przyspieszył masową adopcję WWW.
Tabela kluczowych dat w historii Internetu
Dla szybkiego przeglądu najważniejszych kamieni milowych, skorzystaj z poniższej tabeli:
| Rok | Wydarzenie | Miejsce/ośrodek |
|---|---|---|
| 1960 | Koncepcja sieci J.C.R. Licklidera | USA |
| 1962 | Prace Paula Barana nad siecią pakietową | RAND Corporation, USA |
| 1969 | Pierwsze połączenie ARPANET („LO”) | UCLA, Los Angeles, USA |
| 1971 | Pierwszy e-mail (Ray Tomlinson) | ARPANET, USA |
| 1974 | Protokół TCP/IP (Vint Cerf, Bob Kahn) | USA |
| 1982 | TCP/IP jako standard DoD | USA |
| 1983 | ARPANET przechodzi na TCP/IP; termin „Internet” | USA |
| 1983 | Powstanie DNS (Paul Mockapetris) | USA |
| 1985 | Pierwsza domena .com (symbolics.com) | USA |
| 1989 | Koncepcja WWW (Tim Berners-Lee, Robert Cailliau) | CERN, Genewa |
| 1991 | Publiczne WWW; pierwsze połączenie IP z Polski | CERN; UW, Polska |
| 1993 | Wanderer/Wandex – wczesna wyszukiwarka | – |
| 1993 | NCSA Mosaic – graficzna przeglądarka | USA |
| 1994 | Netscape Navigator – popularyzacja WWW | USA |
Historia Internetu w Polsce – od 1990 roku
Polska dołączyła do globalnej sieci wcześnie jak na realia regionu. 26 września 1990 roku uruchomiono pierwsze łącze międzynarodowe o przepustowości 9600 bit/s w ramach akademickich sieci wymiany danych.
20 listopada 1990 roku wysłano z Polski pierwszy e-mail (trasowany m.in. przez ośrodki zachodnioeuropejskie) do CERN.
17 sierpnia 1991 roku z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego zestawiono pierwsze pełne połączenie TCP/IP z siecią NORDUnet (Kopenhaga). W 1991 roku zorganizowano NASK i uruchomiono rejestr domeny .pl. Dostęp komercyjny zaczął się upowszechniać w połowie dekady.
Jak Internet zmienił świat – kluczowe innowacje i wskazówki
Poniższe punkty podsumowują wpływ sieci oraz podpowiadają, jak dalej zgłębiać temat:
- bezpieczeństwo – od incydentu z 1988 roku sieć rozwinęła mechanizmy ochrony (m.in. firewalle, HTTPS, uwierzytelnianie wieloskładnikowe);
- dostępność – od projektu badawczo-wojskowego (ARPANET) do globalnej infrastruktury komunikacji, edukacji i handlu po 1991 roku;
- jak eksplorować historię – odwiedź archiwa CERN i DARPA, przeglądaj oś czasu WWW, korzystaj z wyszukiwarek (np. Google); do eksperymentów sieciowych użyj symulatorów, takich jak Cisco Packet Tracer.
Internet nie jest dziełem jednej osoby – to rezultat współpracy tysięcy badaczy, inżynierów i instytucji na całym świecie. Od militarnego prototypu do codziennego narzędzia – jego ewolucja pokazuje, jak innowacje rodzą się z realnych potrzeb i śmiałych wizji.
Tekst oparto na wiarygodnych źródłach historycznych; do pogłębionej lektury polecamy archiwa DARPA i CERN.