Programy podobne do Excela i LibreOffice na Windows i Linux

Oskar Gajzler
Przez
Oskar Gajzler
Redaktor IINTE.edu.pl, na co dzień zajmuje się technologiami internetowymi i tłumaczeniem skomplikowanych tematów na prosty język. Pisze poradniki o tym, jak załatwiać sprawy przez internet, jak...
12 min czytania

1. Co zamiast Excela i LibreOffice Calc? Krótkie podsumowanie

Jeśli szukasz arkusza kalkulacyjnego działającego i na Windows, i na Linuksie, realnymi alternatywami są:

  • LibreOffice Calc – najpopularniejsza darmowa alternatywa, wolne oprogramowanie, dostępne na Windows i Linux,
  • Apache OpenOffice Calc – starszy kuzyn LibreOffice, dziś rzadziej polecany, ale nadal dostępny na obie platformy,
  • OnlyOffice Spreadsheet Editor – nowoczesny interfejs, bardzo dobra zgodność z plikami MS Office,
  • WPS Office Spreadsheets – pakiet mocno zbliżony wyglądem do MS Office, dobra obsługa formatów Excela,
  • Google Arkusze (Google Sheets) – działa w przeglądarce, świetny do pracy zespołowej,
  • Inne online – Zoho Sheet, Grist, EtherCalc – raczej dla bardziej specyficznych zastosowań lub firm.

W kolejnych rozdziałach omawiamy te rozwiązania i pokazujemy, jak je zainstalować oraz skonfigurować na Windows i Linuksie.

2. LibreOffice Calc – domyślny „Excel” dla świata open‑source

2.1. Dlaczego warto?

LibreOffice to kompletny, wolny i darmowy pakiet biurowy, następca OpenOffice, rozwijany przez społeczność i fundacje non‑profit. Zawiera m.in. LibreOffice Calc, który pełni rolę odpowiednika Excela.

Najważniejsze cechy LibreOffice Calc to:

  • całkowicie darmowa licencja – bez reklam i abonamentów,
  • dostępność na Windows, Linux i macOS,
  • dobra obsługa plików .xlsx i .xls (odczyt i zapis),
  • bogaty zestaw funkcji – formuły, tabele przestawne, wykresy, formatowanie warunkowe,
  • spolszczony interfejs i polskie słowniki.

Dla wielu użytkowników domowych i firm to najrozsądniejszy, bezkosztowy wybór zamiast Excela.

2.2. Instalacja LibreOffice na Windows

Aby zainstalować LibreOffice na Windows, wykonaj poniższe kroki:

  1. Wejdź na oficjalną stronę LibreOffice (polska wersja językowa jest dostępna).
  2. Pobierz wersję stabilną pakietu dla Windows (instalator .msi lub .exe).
  3. Uruchom pobrany plik i postępuj zgodnie z kreatorem instalacji.
  4. Wybierz tryb „Typowa” – to ustawienia zalecane dla większości użytkowników.
  5. (Opcjonalnie) zaznacz utworzenie skrótu na pulpicie.
  6. Zatwierdź instalację, poczekaj na zakończenie i kliknij „Zakończ”.

Po instalacji skrót do LibreOffice pojawi się na pulpicie; stamtąd uruchomisz m.in. arkusz kalkulacyjny (Calc).

2.3. Instalacja LibreOffice na Linuksie

Na większości dystrybucji (Ubuntu, Linux Mint, Fedora itp.) LibreOffice jest preinstalowany lub łatwo dostępny w repozytoriach. Poniżej znajdziesz przykładowe polecenia instalacyjne:

Ubuntu / Mint / Debian

Użyj tych poleceń w terminalu:

sudo apt update
sudo apt install libreoffice

Fedora / RHEL / CentOS

Wykonaj następujące polecenie:

sudo dnf install libreoffice

Po instalacji LibreOffice Calc znajdziesz w menu aplikacji (najczęściej w kategorii „Biuro”).

2.4. Pierwsze kroki w LibreOffice Calc (dla „excelowców”)

Przydatne wskazówki na start:

  • pliki zapisuj jako format natywny .ods lub – do współpracy z użytkownikami Excela – .xlsx,
  • większość formuł działa identycznie jak w Excelu (np. SUMA, ŚREDNIA, JEŻELI, WYSZUKAJ.PIONOWO),
  • tabele przestawne działają bardzo podobnie do excellowych i są równie elastyczne.

3. Apache OpenOffice Calc – starsza, mniej dynamiczna alternatywa

Apache OpenOffice był przez lata standardem darmowych pakietów biurowych, lecz obecnie rozwija się wolniej niż LibreOffice. Zawiera OpenOffice Calc – arkusz kalkulacyjny zbliżony funkcjonalnie do LibreOffice Calc.

Plusy: darmowy i wieloplatformowy (Windows, Linux, macOS); interfejs podobny do LibreOffice, co ułatwia przesiadkę.

Minusy: rzadkie aktualizacje i mniejsza liczba nowych funkcji; słabsza obsługa nowszych formatów MS Office niż w LibreOffice.

Dla kogo? Raczej dla osób przywiązanych do OpenOffice lub korzystających ze starszych konfiguracji. Do nowych wdrożeń zwykle lepiej wybrać LibreOffice.

4. WPS Office Spreadsheets – bardzo podobny do Excela

WPS Office to pakiet biurowy z edytorem arkuszy WPS Spreadsheets, dostępny na Windows i Linuksa. Interfejs i układ są zbliżone do Microsoft Office, co ułatwia szybką adaptację.

Najważniejsze cechy WPS Spreadsheets:

  • wygląd i nawigacja przypominają Microsoft Office (wstążka, ikony),
  • obsługa formatów Excela – odczyt i zapis plików .xls i .xlsx,
  • w pakiecie otrzymujesz także: WPS Writer (odpowiednik Worda), WPS Presentation (odpowiednik PowerPointa), WPS PDF (przeglądarka i prosty edytor PDF).

Wiele poradników dla Linuksa wskazuje WPS jako „zamiennik LibreOffice/Microsoft Office dla Linuksa”.

4.1. Instalacja WPS Office na Windows

Aby zainstalować WPS Office na Windows, wykonaj:

  1. Pobierz instalator WPS Office ze strony producenta.
  2. Uruchom plik i zaakceptuj licencję.
  3. Wybierz komponenty (domyślnie: Writer, Presentation, Spreadsheets, PDF).
  4. Przejdź proces instalacji i uruchom WPS Office z menu Start.

4.2. Instalacja WPS Office na Linuksie

Najpierw pobierz odpowiedni pakiet .deb (Ubuntu/Mint/Debian) lub .rpm (Fedora/openSUSE) ze strony producenta, a następnie użyj właściwych poleceń:

Ubuntu / Mint (pakiet .deb)

W terminalu wpisz:

sudo dpkg -i wps-office*.deb
sudo apt -f install

Fedora (pakiet .rpm)

W terminalu wpisz:

sudo rpm -i wps-office*.rpm

Po instalacji WPS Spreadsheets znajdziesz w menu aplikacji (często jako „WPS Arkusz”).

4.3. Zalety i ograniczenia

Plusy: bardzo dobra zgodność wizualna z pakietem Excel/Office; wielu użytkowników chwali „poczucie pracy w MS Office”, zwłaszcza na Linuksie.

Minusy: model freemium (część funkcji może wymagać subskrypcji); zamknięte źródła (to nie jest wolne oprogramowanie, w przeciwieństwie do LibreOffice).

5. OnlyOffice Spreadsheet Editor – nowoczesny interfejs i świetna zgodność

OnlyOffice to pakiet biurowy (desktop i wersja serwerowa) obejmujący edytor tekstu, prezentacje i arkusze kalkulacyjne. Dostępny na Windows, Linux i w wersji webowej. Wyróżnia się bardzo wysoką zgodnością z formatami MS Office.

Cechy charakterystyczne:

  • bardzo wysoka zgodność z formatami MS Office – docelowo zbliżona do 100%,
  • nowoczesny, „płaski” interfejs, układ podobny do Microsoft 365,
  • dostępna wersja desktopowa (instalowana) i webowa (serwer firmowy lub chmura).

W dyskusjach o zamiennikach Excela dla Linuksa OnlyOffice często wskazywany jest jako jedna z najlepszych alternatyw.

5.1. Instalacja OnlyOffice Desktop Editors (Windows)

Aby zainstalować OnlyOffice na Windows, postępuj tak:

  1. Pobierz instalator OnlyOffice Desktop Editors dla Windows.
  2. Uruchom instalator i wybierz domyślne ustawienia.
  3. Po zakończeniu uruchom aplikację – w jednym programie masz dokumenty, prezentacje i arkusze.

5.2. Instalacja OnlyOffice Desktop Editors (Linux)

OnlyOffice udostępnia paczki .deb, .rpm oraz AppImage. Poniżej przykłady instalacji:

Ubuntu / Mint / Debian (pakiet .deb)

W terminalu wpisz:

sudo dpkg -i onlyoffice-desktopeditors*.deb
sudo apt -f install

Fedora / openSUSE (pakiet .rpm)

W terminalu wpisz:

sudo rpm -i onlyoffice-desktopeditors*.rpm

Wariant AppImage uruchomisz po nadaniu uprawnień wykonywania (np. menedżerem plików) i dwukrotnym kliknięciu.

5.3. Dla kogo?

Dla użytkowników współpracujących z firmami korzystającymi z rozbudowanych plików Excela oraz dla zespołów, które chcą własny „Office w przeglądarce” (OnlyOffice Docs na serwerze).

6. Google Arkusze – arkusz w przeglądarce, idealny do współpracy

Google Arkusze (część Google Workspace / Dokumentów Google) działa w przeglądarce i obsługuje formaty Microsoft Office – można otwierać i zapisywać pliki Excela. To jedno z najlepszych narzędzi do pracy grupowej w czasie rzeczywistym.

Najważniejsze cechy Google Arkuszy:

  • brak instalacji – działa w nowoczesnej przeglądarce na Windows i Linuksie,
  • świetna współpraca zespołowa – równoczesna edycja, komentarze, historia zmian,
  • import i eksport plików .xlsx.

Ograniczenia: wymagają połączenia z internetem (tryb offline jest dostępny, ale ograniczony); część zaawansowanych funkcji Excela (np. dodatki, makra VBA) nie jest w pełni kompatybilna.

Dla kogo sprawdzą się najlepiej:

  • zespoły pracujące wspólnie nad dokumentami,
  • użytkownicy często dzielący się arkuszami przez internet,
  • osoby, które nie potrzebują pełnej zgodności z zaawansowanymi rozwiązaniami Excela.

7. Inne „arkusze w chmurze” – Zoho Sheet, Grist, EtherCalc

Warto znać też mniej oczywiste alternatywy:

  • Zoho Docs / Zoho Sheet – część pakietu Zoho dla firm; rozbudowane narzędzie biurowe, często wymieniane jako alternatywa dla Office/Google Workspace,
  • Grist – webowy arkusz z elementami relacyjnej bazy danych; bywa polecany do CRM-ów, finansów i raportowania,
  • EtherCalc – prosty arkusz w przeglądarce, open‑source, dobry do szybkiego współdzielenia i prostych zadań.

Są to rozwiązania niszowe, ale mogą być atrakcyjne w specyficznych scenariuszach – np. Grist jako „arkusz + baza danych w jednym”.

8. Co wybrać? Porównanie najważniejszych opcji

Poniższa tabela zestawia kluczowe cechy omawianych rozwiązań:

Rozwiązanie Typ Systemy Licencja / koszt Kompatybilność z Excelem Dla kogo najlepsze?
LibreOffice Calc komputerowy Windows / Linux darmowe, open‑source dobra użytkownicy domowi, firmy ceniące wolność
Apache OpenOffice Calc komputerowy Windows / Linux darmowe, open‑source przeciętna starsze instalacje, konserwatywni użytkownicy
WPS Spreadsheets komputerowy Windows / Linux model freemium bardzo dobra osoby chcące „klon” Excela, także na Linuksie
OnlyOffice Spreadsheet Editor komputerowy / przeglądarkowy Windows / Linux darmowe + płatne opcje bardzo dobra firmy, użytkownicy złożonych plików Excela
Google Arkusze przeglądarkowy dowolny bezpłatny + płatny Workspace dobra (z wyjątkami) praca zespołowa, zdalne zespoły
Zoho Sheet / Grist / inne przeglądarkowy dowolny różne modele zmienna specyficzne potrzeby biznesowe

9. Jak płynnie przesiąść się z Excela / LibreOffice na alternatywy?

9.1. Z Excela na LibreOffice / WPS / OnlyOffice (komputer)

Poniższe wskazówki ułatwią bezbolesną migrację:

  • zanim zaczniesz, zapisz swoje pliki w formacie .xlsx – wszystkie opisane pakiety obsługują go najlepiej,
  • po instalacji nowego pakietu otwórz pliki i sprawdź tabele przestawne, wykresy oraz formatowanie warunkowe,
  • jeśli używasz makr VBA – przetestuj je; LibreOffice korzysta z LibreOffice Basic i kompatybilność nie jest 1:1,
  • jeśli priorytetem jest „look & feel” zbliżony do Excela, rozważ WPS Office lub OnlyOffice.

9.2. Z LibreOffice Calc na inne rozwiązania

Pliki w formacie .ods są szeroko wspierane, ale ich obsługa bywa mniej dopracowana niż .xlsx.

Jeśli przechodzisz na WPS / OnlyOffice / Google Arkusze, najpierw zapisz dokumenty jako .xlsx w LibreOffice, a dopiero potem otwieraj je w nowym programie.

10. Praktyczne wskazówki dla użytkowników Windows i Linuksa

10.1. Windows – minimalny zestaw „bez Excela”

Jeśli chcesz zbudować „pakiet biurowy bez Microsoftu” na Windows, rozważ następujący zestaw:

  • zainstaluj LibreOffice jako podstawę,
  • dodaj OnlyOffice Desktop Editors do trudniejszych i bardziej rozbudowanych plików Excela,
  • sięgnij po WPS Office, jeśli zależy ci na wyglądzie i nawigacji zbliżonej do MS Office,
  • do pracy zespołowej załóż konto Google i korzystaj z Arkuszy Google.

10.2. Linux – odpowiednik „Office’a” w firmie

W środowisku firmowym, gdy Linux zastępuje Windows, sprawdza się poniższe podejście:

  • LibreOffice jako podstawowy pakiet (często preinstalowany),
  • WPS Office lub OnlyOffice jako dodatkowy pakiet dla osób intensywnie wymieniających pliki z użytkownikami MS Office,
  • Google Arkusze lub inne narzędzie webowe (Grist/Zoho) do pracy grupowej i raportowania.

W polskich firmach migrujących na Linuksa często stosuje się schemat: pracownicy biurowi – LibreOffice + przeglądarka (Google Workspace / inne); dział analiz/finansów – dodatkowo OnlyOffice lub WPS, jeśli kluczowa jest możliwie pełna zgodność z Excelem i wygląd plików.

Udostępnij ten artykuł
Obserwuj
Redaktor IINTE.edu.pl, na co dzień zajmuje się technologiami internetowymi i tłumaczeniem skomplikowanych tematów na prosty język. Pisze poradniki o tym, jak załatwiać sprawy przez internet, jak bezpiecznie korzystać z sieci i jak dobierać sprzęt oraz oprogramowanie. Prywatnie tropi nowinki technologiczne i testuje je, zanim opisze.
Brak komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *