Transport sprzętu laboratoryjnego wymaga większej ostrożności niż przewóz typowych materiałów biurowych. Szklane kolby, pipety, mikrometry, mierniki elektroniczne czy modele dydaktyczne są podatne na uderzenia, nacisk i drgania. Dlatego dobrze dobrane kartony fasonowe, materiały amortyzujące i właściwy sposób ułożenia wyposażenia mają znaczenie zarówno podczas transportu wewnątrz placówki, jak i między szkołami, uczelniami czy laboratoriami. Uszkodzenie sprzętu może oznaczać nie tylko koszt naprawy lub wymiany, ale też utrudnienia w prowadzeniu zajęć czy badań. Opakowania transportowe należy więc dopasować do masy, wymiarów i podatności przedmiotu na uszkodzenia. Pomocny punkt odniesienia stanowi oferta dostawców takich jak Kartony24, gdzie można porównać różne konstrukcje i gramatury tektury.
Artykuł sponsorowany
Dlaczego konstrukcja kartonu ma znaczenie?
FEFCO wskazuje, że tektura falista typu single wall składa się z trzech arkuszy papieru: jednej warstwy falistej umieszczonej między dwoma płaskimi linerami. Konstrukcja double wall ma pięć arkuszy. Potoczne określenie „karton jednowarstwowy” może być więc mylące – pojedynczy arkusz tektury litej lepiej traktować jako przekładkę lub osłonę niż podstawowe pudełko transportowe.
Rodzaje kartonów fasonowych i ich zastosowanie w transporcie sprzętu naukowego
Kartony fasonowe powstają z wykroju pozwalającego uzyskać określony kształt i sposób zamknięcia. Przy odpowiednim projekcie oraz zastosowaniu wkładek mogą ograniczać pustą przestrzeń i stabilizować nieregularne przedmioty, np. mierniki, mikrometry, elementy zestawów laboratoryjnych czy modele dydaktyczne.
Nie oznacza to jednak, że sam karton fasonowy wystarczy do ochrony delikatnego sprzętu. Szkło, elektronika czy precyzyjne urządzenia nadal wymagają amortyzacji i unieruchomienia.
Przykładowy karton fasonowy FEFCO 427 dostępny w Kartony24 jest wykonany z trzywarstwowej tektury o fali E i gramaturze 380 g/m². Przykładowy karton klapowy z pięciowarstwowej tektury EB ma natomiast 600 g/m². Są to konkretne specyfikacje produktowe, a nie wartości właściwe dla wszystkich kartonów danego typu.
*Wartości 30 i 40 kg nie są normową nośnością każdego kartonu. Rzeczywista wytrzymałość zależy m.in. od konstrukcji, rodzaju papieru, wymiarów, wilgotności i warunków transportu.
Jak dopasować opakowanie transportowe do rodzaju sprzętu?
Zostaw miejsce na amortyzację
Pudełko nie powinno być ani zbyt ciasne, ani przesadnie duże. W przypadku delikatnych przedmiotów zaleca się około 5–8 cm materiału amortyzującego ze wszystkich sześciu stron.
Do amortyzacji można wykorzystać m.in. folię bąbelkową, papier amortyzujący czy piankę PE. Najważniejsze jest ograniczenie przemieszczania się urządzenia i oddzielenie go od ścian kartonu.
Rozłóż ciężar równomiernie
Cięższe elementy powinny znajdować się stabilnie na dole opakowania. Jeżeli kilka przedmiotów trafia do jednego pudełka, warto rozdzielić je przekładkami lub osobnymi warstwami materiału ochronnego.
Szczególnej uwagi wymagają sondy, pokrętła, przewody czy elementy szklane. Nie powinny bezpośrednio opierać się o ścianki pudełka. W takich przypadkach dobrze dopasowane kartony fasonowe mogą współpracować z wkładkami stabilizującymi.
Pakowanie sprzętu laboratoryjnego krok po kroku
1. Przygotuj sprzęt
Jeżeli konstrukcja urządzenia na to pozwala, odłącz przewody i ruchome akcesoria. Dodatkowe elementy warto oznaczyć, aby po przewozie łatwo przyporządkować je do właściwego urządzenia.
Jeśli zachowało się oryginalne opakowanie producenta z dopasowaną wkładką, można wykorzystać je jako opakowanie wewnętrzne. DHL rekomenduje takie rozwiązanie m.in. przy metodzie box-in-box.
2. Zabezpiecz delikatne elementy osobno
Kolby, cylindry, rurki i inne elementy szklane powinny być owijane i stabilizowane oddzielnie. Przy wyjątkowo delikatnym sprzęcie można zastosować system box-in-box, czyli pudełko wewnętrzne umieszczone w większym opakowaniu z dodatkową warstwą amortyzującą.
3. Unieruchom zawartość
Po zapakowaniu urządzenie nie powinno swobodnie zmieniać pozycji w kartonie. Wolne przestrzenie trzeba uzupełnić materiałem ochronnym, a poszczególne elementy odseparować.
Przy powtarzalnym transporcie warto ustalić stały zestaw: konkretny wymiar kartonu, typ wkładki i sposób zabezpieczenia. Konstrukcje fasonowe i klapowe można porównać m.in. w ofercie Kartony24.
4. Zamknij i oznacz opakowanie
Kartony klapowe należy dokładnie zakleić. Rekomendowaną metodą jest H-taping, czyli zabezpieczenie taśmą środkowego łączenia oraz obu bocznych krawędzi pudełka.
Na zewnętrznej powierzchni warto umieścić oznaczenia, np. „OSTROŻNIE – SZKŁO”, „GÓRA”, nazwę pracowni lub numer inwentarzowy. Oznaczenie pomaga podczas przenoszenia, ale nie zastępuje właściwego zabezpieczenia.
5. Zadbaj o właściwe ułożenie w transporcie
Ciężkie i stabilne kartony powinny znajdować się niżej niż lekkie i delikatne opakowania. Cały ładunek należy zabezpieczyć przed przesuwaniem się podczas jazdy.
Kiedy zwykły karton nie wystarczy?
Szczególną kategorię stanowią odczynniki, próbki oraz towary sklasyfikowane jako niebezpieczne. Nie należy przewozić ich w zwykłych pudełkach wyłącznie na podstawie ogólnych zasad pakowania sprzętu.
Łukasiewicz – Łódzki Instytut Technologiczny prowadzi badania i certyfikację opakowań transportowych na znak UN, zgodnie z wymaganiami dotyczącymi m.in. transportu ADR, RID, IMDG-Code i IATA-DGR. Przy materiałach niebezpiecznych trzeba więc najpierw ustalić ich klasyfikację i wymagany system opakowaniowy.
Standardowe kartony mogą być odpowiednie dla urządzeń, pustego szkła laboratoryjnego czy pomocy dydaktycznych, ale nie zastępują certyfikowanych opakowań wymaganych dla materiałów niebezpiecznych.
Jak uporządkować pakowanie w placówce?
W szkole, uczelni lub laboratorium warto stworzyć osobne standardy dla szkła, elektroniki, sprzętu pomiarowego i lekkich pomocy dydaktycznych. Dzięki temu osoby odpowiedzialne za transport nie muszą za każdym razem dobierać zabezpieczeń od początku.
Przy powtarzalnych zastosowaniach kartony fasonowe mogą współpracować z wkładkami stabilizującymi, natomiast kartony klapowe sprawdzą się jako uniwersalne opakowania zewnętrzne lub zbiorcze. Różne konstrukcje i gramatury można porównać m.in. w ofercie Kartony24.
FEFCO podaje również, że około 88% materiału wykorzystywanego w nowych europejskich opakowaniach z tektury falistej pochodzi z recyklingu. To istotna cecha tego rodzaju opakowań z punktu widzenia gospodarki obiegu zamkniętego.
Podsumowanie
Właściwe opakowania transportowe są jednym z podstawowych elementów ochrony sprzętu laboratoryjnego i pomocy naukowych. Znaczenie mają nie tylko wymiary kartonu, ale też jego konstrukcja, wytrzymałość, rozłożenie ciężaru i zastosowane materiały amortyzujące.
Kartony fasonowe są szczególnie przydatne tam, gdzie konstrukcję i wkładki można dopasować do nietypowego kształtu urządzenia. Mocniejsze kartony klapowe sprawdzają się przy większych przedmiotach i jako opakowania zewnętrzne, a przy wyjątkowo delikatnym sprzęcie dodatkową ochronę może zapewnić metoda box-in-box.
Dostawca taki jak Kartony24 może stanowić punkt wyjścia do porównania konstrukcji, wymiarów i gramatur. Właściwy dobór opakowania to nie tylko kwestia wygody – to element ochrony wyposażenia, którego uszkodzenie może oznaczać kosztowną naprawę lub wymianę.
